Holcim ve Kazablanka Valiliği İş Birliğiyle Mobil Beton Geri Dönüşüm Projesi

Holcim ve Kazablanka Valiliği ortaklığında yürütülen pilot proje kapsamında, kentsel dönüşüm süreçlerinde ortaya çıkan yıkım atıklarını ekonomiye kazandırmak amacıyla yüksek kapasiteli mobil kırma ve eleme tesisi devreye alındı. İnşaat ve yıkım atıklarının çevreye zarar vermeden yeniden kullanılması, sürdürülebilir şehirleşme hedeflerinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu pilot proje, bölgedeki kentsel dönüşüm faaliyetleri sonucu oluşan yıkım betonlarının geri dönüştürülmesini amaçlamaktadır. Pilot uygulamanın başarıyla tamamlanmasının ardından projenin ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanmakta; tesislerin tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle birlikte, farklı bölgelerde yılda 1.000.000 tondan fazla beton geri dönüşüm malzemesinin kırılarak yeniden üretime kazandırılması hedeflenmektedir.

150 t/s Kapasiteli Çift Mobil Ünite Konsepti

Proje için kurulan sistem, lojistik kolaylık ve yüksek hareket kabiliyeti sağlamak amacıyla iki ana mobil üniteden oluşmaktadır. Saatte 150 ton nominal işleme kapasitesine sahip olan tesis, primer besleme, eleme ve kırma işlemlerini entegre bir şekilde yürütmektedir. Geri dönüşüm sürecinde elde edilen agreganın kalitesini ve saflığını artırmak adına tesiste iki kritik ayrıştırma teknolojisi kullanılmıştır. Manyetik separatörler (overband), beton içerisindeki inşaat demiri ve metal parçaları güçlü elektromanyetik sistemle (13,5 kW) ayırarak geri kazanır. Hava ayırıcı (wind shifter) ise malzeme arasına karışan plastik, ahşap ve diğer hafif yabancı maddeleri 11 kW motor gücündeki hava akımıyla üründen temizler.

Proje Tesisinin Teknik Özellikleri ve Donanımı

Tesis, zorlu inşaat atığı ve beton kırma koşullarına dayanıklı, Avrupa standartlarına uygun bileşenlerle üretilmiştir. Sistemde Schneider, Siemens, ABB veya Eaton marka yüksek kaliteli şalt ekipmanları kullanılmıştır.

1. Ünite: MP 1176 Mobil Primer Ünite (ST 2 Römork Üzerinde)

• Ağır Hizmet Besleyici (MPF 1146 Pan Feeder): 1.100 mm genişlik ve 4.600 mm uzunluğa sahip 7 m³ hacimli bunker. Bunker gövdesi 16 mm çelik sacdan, malzemeyle temas eden yüzeyleri ise 15 mm aşınma astarından üretilmiştir. Maksimum besleme boyutu 800 mm'dir.
• Ön Eleme Ünitesi (MSS 1230 Scalper Screen): 2 katlı, 1.200 x 3.000 mm ölçülerinde kademeli elek yapısı.
• Bant Konveyör (MC 1400X1100P): 1.400 x 11.000 mm ölçülerinde, darbe barlı ve 13 mm kalınlığında 5 katlı EP 800 bant lastiği.
• Manyetik Ayırıcı (EMBS-C-1400H): 950 mm genişliğinde, 13,5 kW elektromanyetik mıknatıslı koruma sistemi.
• Enerji Grubu: Primer ünite operasyonları için 100 kVA güç altyapısı.

2. Ünite: MP 1114-S1 Mobil Sekonder Ünite (ST 3 Ağır Hizmet Römorku Üzerinde)

• Grizzly Besleyici (MGF 1152): 1.100 mm genişlik, 5.200 mm uzunluk ve AR400 aşınma plakası kaplamalı 7 m³ bunker.
• Primer Darbeli Kırıcı (MPI 1114): 200 kW motor gücü ve Ø 1.100 x 1.400 mm rotor ölçüleri. %16-18 mangan alaşımlı, ters çevrilebilir 4 adet darbe barı (palet) mevcuttur. Hidrolik destekli mekanik ayar mekanizması ve hidrolik açılır gövdesi ile kolay bakım imkânı sunar. Maksimum giriş boyutu 600 mm'dir.
• Eğimli Elek (MS 1650X2): 1.600 x 5.000 mm boyutlarında, 2 katlı ve titreşimli makineler için özel SKF/FAG rulmanlı eleme sistemi (15 kW).
• Entegre Stok ve Geri Dönüş Bantları: Farklı boyutlardaki ürünlerin taşınması için tasarlanmış, acil durdurma ipli ve vulkanize kauçuk tamburlu MC 1200x15500, MC 650x13000, MC 650x2500 ve MC 500x4000 konveyör hatları.
• Enerji Grubu ve Ölçüler: Sekonder ünite için 710 kVA jeneratör altyapısı. Nakliye modu uzunluğu 23,5 m, çalışma modu uzunluğu ise 25,6 m'dir.

Döngüsel Ekonomi ve Çevresel Fayda

Holcim ve Kazablanka Valiliği'nin ortak yatırımı olan bu mobil tesis, kentsel dönüşüm projelerinin çevresel etkilerini azaltırken doğal kaynakların korunmasına da katkı sağlamaktadır. Beton atıklarının yerinde kırılıp nitelikli agrega olarak yeniden kullanılması, hem lojistik maliyetleri düşürmekte hem de inşaat sektöründe döngüsel ekonomi modelinin uygulanabilirliğini göstermektedir.