Kırma-Eleme Tesislerinde Ana Dağıtım Elek Olarak Dairesel Titreşimli Konvansiyonel Elek ve 3 Milli Kontrollu Eliptik Titreşimli Elek Kullanım Nedenleri

Eleklerin Titreşim Şekilleri

Dairesel titreşimli elekler eleme için dairesel bir hareket kullanır. malzemenin elek teli üzerinde ilerlemesi için yerçekimine ihtiyaç duyulur. Bu nedenle bu elekler eğimli olarak tasarlanır. Malzeme parçacığı elek paneli üzerinde ilerlerken yuvarlanma (tumbling) hareketi yapar. Bu hareket parçacığın elek gözünde asılı kalmasını engeller ve daha küçük parçacıkların elenmesini sağlar.

Doğrusal titreşimli yatay (veya çok düşük eğimli ) elekler dikey ile pozitif bir açıda ileri geri hareket kullanır. Elek paneli parçacığı kaldırır ve onun ileri bir noktaya düşmesini sağlar. Bu hareket, malzeme parçacığının elek paneli üzerinde ilerlemesini sağlar. Elek yatay olduğu için düşey yönde düşen malzeme parçacığı elek gözünün tamamını elenmek için kullanmış olur. Elek altı malzemenin elenmesi kolaylaşmış olur.

Oval titreşimli elekler ise dairesel titreşimli eleklerin dönme ve doğrusal titreşimli eleklerin elek gözü açıklığının tümünü kullanma özelliklerini bünyesinde toplarlar. Böylece aynı boyuttaki dairesel ve doğrusal titreşimli eleklere göre eleme verimleri ve eleme kapasiteleri daha yüksektir.

Oval Titreşimli Eleklerin Tercih Nedenleri

• Yüksek kapasite
• Titreşim parametrelerinin kontrol edilebilir olması
• Sağlam ve uzun ömürlü yapı

Oval titreşimli kontrollü titreşimli eleklerin en önemli tercih nedenleridir.

Yüksek Kapasite

Titreşimli eleklerde kapasite formülü aşağıdaki gibidir. Bu formül VSMA (Amerika Titreşimli Elek İmalatçıları Birliği) formülü olarak adlandırılır. /p>

A = B × S × D × V × H × T × K × Y × P × O × W × F

A: Eleğin birim eleme kapasitesi, TPH/ft²

Bu formülde kullanılan faktörler:

B: Temel kapasite, TPH/ft² — Grafik 1

S: Eğim faktörü — Grafik 2

D: Elek katı pozisyon faktörü — Grafik 3

V: Elek üstü malzeme oranı faktörü — Grafik 4

H: Elek gözü yarı büyüklük faktörü — Grafik 5

T: Elek gözü şekli faktörü — Grafik 6

K: Malzeme durum faktörü — Grafik 7

Y: Yıkama faktörü — Grafik 8

P: Malzeme şekli faktörü — Grafik 9

W: Ağırlık faktörü — Grafik 10

O: Açık alan faktörü — Grafik 11

F: Elek verimi faktörü — Grafik 12

Son zamanlarda özellikle 3 milli oval titreşimli elekler devreye girdikten sonra VSMA formülü aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

A = B × S × D × V × H × T × K × Y × P × O × W × F × TYP × STR × TIM × RPM × NEA × BED

TYP: Titreşim strok tipi faktörü — Grafik 13

STR: Strok uzunluğu faktörü — Grafik 14

TIM: Titreşim açısı faktörü — Grafik 15

RPM: Titreşim devri faktörü — Grafik 16

NEA: Yakın büyüklük faktörü — Grafik 17

BED: Malzeme kalınlığı faktörü — Grafik 18

Bu faktörler aşağıdaki grafiklerden alınır.

Bu faktörlerden en önemlisi TYP titreşim şekli faktörüdür.

Grafik 13 de TYP faktörlerini görmekteyiz. Buradan da görüldüğü üzere oval titreşimli eleklerde sadece titreşim şeklinden dolayı %12 kapasite artımı söz konusudur.

Ayrıca Şekil 2 de eleğin yatay çalışması nedeniyle oluşan ilave kapasite durumu açıklanmaktadır. Bu durumu S-Elek eğimi faktörünü gösteren Grafik 2 den de görmekteyiz. Bu grafikte görüldüğü üzere yatay elekte eğimli eleğe göre %10 kapasite artımı sağlanmaktadır.

Tüm bu faktörlerin etkisini göz önüne alırsak oval titreşimli bir eleğin kapasitesi, aynı büyüklükteki eğimli, dairesel titreşimli bir eleğe göre % 30 civarında daha yüksektir.

Titreşim Parametrelerinin Kontrol Edilebilir Olması

3 Milli oval titreşimli eleklerde:

• Titreşim strok boyu
• Titreşim açısı
• Titreşim frekansı

parametreleri elenecek malzemenin özelliğine göre kolayca değiştirilebilir. Diğer eleklerde özellikle titreşim açısını değiştirebilmek mümkün değildir. Halbuki elenecek malzemenin yapısı ve gradasyonuna göre titreşim açısını değiştirmek hem kapasitede hem de eleme veriminde büyük katkı sağlayacaktır. Bu durumu Grafik 14 STR, Grafik 15 TIM, Grafik 16 RPM grafiklerinden de görmekteyiz.

Şekil 3 de malzemenin özelliğine göre strok büyüklüğü ve açısının değişimi görülmektedir.

Şekil 4 de şim kullanılarak titreşim frekansının değiştirilmesini görmekteyiz.

Tablo TB2-1 de silindirik ağırlık ilavesi ile strok uzunluğunun değişimini görmekteyiz.

Sonuç olarak 3 milli oval titreşimli elekte malzeme özelliğine bağlı olarak titreşim parametrelerinin kontrol edilebilir olması, aynı büyüklükteki diğer eleklere göre elek verimini % 5-10 oranında artırmaktadır.

Sağlam ve Uzun Ömürlü Yapı

Özel yataklama tasarımı ile rulmanların iç bileziği sabit kalıp dış bilezik döndüğünden, yükler geniş bir alana dağılmakta, bu da rulman ömrünü artırmaktadır. Ayrıca oldukça sağlam bir gövde yapısı vardır.

Sonuç olarak iyi tasarım ve sağlam gövde yapısı elek ömrünü oldukça artırmaktadır.

Dairesel Titreşimli Eleklerin Tercih Nedenleri

Tüm dezavantajları yanında aynı boyut ve kat adedindeki dairesel titreşimli eleklerin üretim maliyetleri, bakım ve işletme maliyetleri daha azdır. Bu nedenle birçok agrega üreticisi tarafından özellikle kapasiteleri nispeten düşük tesislerde tercih edilirler.

Referanslar

• TEREX CEDARAPIDS TSH Horizontal Screens Form 25524
• TEREX CEDARAPIDS ElJay Legacy Series Screens Bulletin EJLS-1
• Titreşimli Besleyiciler ve Titreşimli Elekler Suphi Yavuz, 2017, Gece Kitaplığı, ISBN 978-605-288-214-6
• Technical Paper T-JCI-205 Screen Capacity Paper by Larry Olsen & Bob Carnes

Suphi Yavuz

Yüksek Makine Mühendisi

MMO Sicil no: 9219